Tagi

, ,

20141108_170327-PANO (1)Właściwa uważność to kontrolowana i wciąż udoskonalana zdolność percepcji. To mentalna umiejętność widzenia rzeczy takimi jakimi są, z jasną świadomością i bez popadania w ułudę. Klarowne postrzegania świata oznacza, że przyjmujemy wrażenia sensoryczne, jednak bez nadmiernego rozmyślania i dzielenia włosa na czworo.

Zazwyczaj proces poznawczy zostaje zapoczątkowany przez jakieś odczucie, wywołane przez postrzeżenie lub myśl, jednak nie kończy się on na samym wrażeniu. Zamiast tego niemal zawsze od razu zaczynamy konceptualizować myśli i bodźce zmysłowe. Interpretujemy je i odnosimy do innych myśli i doświadczeń, co oczywiście wykracza daleko poza czystą faktyczność początkowego wrażenia. W następnej kolejności umysł zaczyna czynić założenia, łączyć je w bardziej rozbudowane konstrukcje i tworzyć na ich podstawie złożone systemy interpretacyjne. Proces ten u większości ludzi przebiega w sposób mniej lub bardziej nieświadomy i w rezultacie często widzimy rzeczy w sposób mglisty.

Stąd też we właściwej uważności chodzi o to, by zdawać sobie sprawę ze skłonności umysłu do interpretowania i przeinaczania znaczeń w wyniku przepuszczenia ich przez filtr naszego doświadczenia świata i o to, by pracować nad ograniczaniem tej skłonności. Właściwa uważność pozwala nam pozostać świadomym procesu konceptualizacji poprzez aktywną obserwację i kontrolowanie naszych myśli i wrażeń, nie dając się im ponieść.

Osoba przebudzona kultywuje zatem właściwą uważność poprzez to, co Budda nazywa czterema podstawami uważności: 1. Kontemplację ciała, 2. Kontemplację uczuć (odpychające, pociągające, neutralne), 3. Kontemplację świadomości i 4. Kontemplację przedmiotów umysłu.

Osoba przebudzona nauczyła się i umie obserwować umysł oraz kontrolować jego działanie. Kultywuje świadomość świadomości. Jest mało prawdopodobne, czy jakiekolwiek inne stworzenie na planecie zdolne jest do meta-świadomości, gdyż wydaje się, że jest to cecha niedawno wykształconych części ludzkiego mózgu, których inne zwierzęta nie posiadają. Użycie tych wyższych funkcji mózgu u większości ludzi nie odbywa się automatycznie, lecz wymaga należytej uważności.

(to siódmy element ośmiorakiej ścieżki, cdn.  :-)