Tagi

Dziwna wydaje się nasza sytuacja na tej ziemi. Każdy z nas zjawia się tu nie z własnej woli, nieproszony i tylko na krótko, nie wiedząc, dlaczego i po co. W naszym codziennym życiu odczuwamy jedynie, że człowiek istnieje tu w związku z innymi: tymi, których kochamy i tymi wielu innymi, których los połączony jest z naszym.

Nie wierzę w wolność ludzkiej woli. Słowa Schopenhauera: „Człowiek może robić, co chce, nie ma jednak wpływu na to, co chce” towarzyszą mi w każdej sytuacji mojego życia i pozwalają mi pogodzić się z czynami innych, nawet jeśli są dla mnie bolesne. Świadomość braku wolnej woli powstrzymuje mnie od traktowania zbyt poważnie zarówno siebie samego, jak i moich bliźnich, jako działających i decydujących o sobie jednostek, oraz pozwala mi zachować cierpliwość.

(albert einstein, fragment credo 1932)

***

(Schopenhauer nigdzie nie mówi «jak ujął to Einstein»: „Ein Mensch kann zwar tun, was er will, aber nicht wollen, was er will”. Patrz: „Du kannst t h u n was du w i l l s t: aber du kannst, in jedem gegebenen Augenblick deines Lebens, nur ein Bestimmtes w o l l e n und schlechterdings nicht Anderes, als dieses Eine.” (In: Zitate, Aphorismen und Lebensweisheiten von Arthur Schopenhauer. URL: http://www.zitate-aphorismen.de/zitate/autor/arthur_schopenhauer/50 [Zugriff am 19.11.2012] ) Oder den Satz „Ich kann thun was ich will: Ich kann, wenn ich will, Alles, was ich habe den Armen geben und dadurch selbst einer werden, – wenn ich will! – Aber ich vermag nicht, es zu wollen.“ (In: Moral ohne Willensfreiheit. 2005. URL: http://www.mensch-einstein.de/biografie/biografie_jsp/key=3920.html)